ĐỔI MỚI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP TRONG THỜI ĐẠI SỐ: HƯỚNG ĐI CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGOẠI NGỮ VÀ CÔNG NGHỆ HÀ NỘI

Trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang định hình lại thị trường lao động, đặt ra yêu cầu giáo dục nghề nghiệp phải đổi mới từ nội dung, phương pháp đến mô hình quản trị. Bước vào năm học 2026-2027, Trường Cao đẳng Ngoại ngữ và Công nghệ Hà Nội (FTC) chính thức triển khai Chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, lấy quản trị hiện đại, chuyển đổi số toàn diện và hội nhập quốc tế làm động lực phát triển.

Đổi mới - đòi hỏi tự thân của chất lượng đào tạo

Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm xuất hiện nhiều nghề mới, trong khi không ít kỹ năng truyền thống dần mất chỗ đứng. Người học hôm nay không chỉ cạnh tranh trong phạm vi địa phương hay quốc gia mà còn bước vào thị trường lao động khu vực và quốc tế. Với giáo dục nghề nghiệp, đổi mới căn bản, toàn diện vì thế không còn là khẩu hiệu mà là đòi hỏi tự thân của chất lượng đào tạo.

Yêu cầu này có cơ sở chính trị, pháp lý rõ ràng. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia yêu cầu đưa dữ liệu và công nghệ số vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục và đào tạo.

Về hành lang pháp lý, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 334/2026/NĐ-CP quy định về tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, có hiệu lực từ ngày 05/10/2026. Nghị định xác định bốn nhóm quyền tự chủ: hoạt động giáo dục; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; cơ cấu tổ chức, nhân sự; tài chính, tài sản và đầu tư. Tại FTC, các định hướng lớn này được cụ thể hóa thành mục tiêu và giải pháp trong Chiến lược phát triển Nhà trường giai đoạn 2026-2030.

Quản trị bằng dữ liệu, tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình

Đổi mới căn bản không thể tách rời đổi mới quản trị. Theo Nghị định số 334/2026/NĐ-CP, quyền tự chủ đi liền với trách nhiệm giải trình; cơ sở giáo dục phải bảo đảm chất lượng, công khai, minh bạch và chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền. Đáng chú ý, Nghị định cho phép cơ sở giáo dục thử nghiệm có kiểm soát các mô hình giáo dục số, công nghệ giáo dục, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, qua đó mở ra dư địa để các trường chủ động đổi mới.

Trên nền tảng đó, FTC xác định quản trị nhà trường theo hướng đẩy mạnh tự chủ và hiện đại hóa, với hai mục tiêu cụ thể: số hóa tối thiểu 70% quy trình cốt lõi và đưa vào vận hành hệ thống theo dõi, đo lường, đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu chiến lược theo thời gian thực. Khi các quy trình được số hóa, dữ liệu về tuyển sinh, đào tạo, khảo thí, bảo đảm chất lượng và hỗ trợ người học sẽ được kết nối liền mạch, giúp lãnh đạo ra quyết định dựa trên số liệu cập nhật thay vì chỉ dựa vào báo cáo định kỳ. Đây cũng là cách Nhà trường đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch và giải trình mà cơ chế tự chủ đặt ra.

Theo định hướng của Nhà trường, chuyển đổi số không dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong quản lý mà phải trở thành động lực đổi mới toàn diện, từ quản trị, đào tạo, khảo thí, bảo đảm chất lượng đến phục vụ người học. Tinh thần này được lan tỏa tới đội ngũ giảng viên qua các hoạt động bồi dưỡng, với yêu cầu xuyên suốt: hiểu đúng, làm chuẩn và phát triển bền vững.

TS. Hoàng Đức Minh - Vụ trưởng Vụ Học sinh sinh viên - Bộ Giáo dục và Đào tạo trao giấy khen cho sinh viên đạt giải trong cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ VIII”

Từ “học để biết” sang “học để làm”

Một chuyển động rõ nét tại FTC là đưa nghiên cứu khoa học vào quá trình đào tạo. Hội nghị Sinh viên nghiên cứu khoa học năm 2026 với chủ đề “Sinh viên cao đẳng với chuyển đổi số trong đào tạo” ghi nhận gần 100 đề tài đăng ký; 50 đề tài được triển khai dưới sự hướng dẫn của giảng viên và 38 công trình được tuyển chọn công bố trong Kỷ yếu. Tham gia Hội nghị có 97 sinh viên đến từ 6 khoa, trong đó sinh viên năm thứ hai chiếm tỷ lệ cao nhất. Điều này cho thấy nghiên cứu khoa học đã được khởi động từ sớm, không còn là “chuyện của năm cuối”.

Nhiều đề tài bám sát thực tiễn số như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong học tập, đổi mới phương pháp học ngoại ngữ hay mô hình kinh doanh trên nền tảng số. Tiêu biểu là đề tài nghiên cứu về chuyển đổi số trong đào tạo tại FTC; từ kết quả nghiên cứu, nhóm sinh viên đã phát triển mô hình “Chợ số sinh viên” - sàn thương mại điện tử dành riêng cho sinh viên Nhà trường.

NGƯT. PGS.TS Bùi Văn Quân, Hiệu trưởng Nhà trường chia sẻ

Chia sẻ về định hướng này, NGƯT. PGS.TS Bùi Văn Quân, Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết: “Chúng tôi mong muốn mỗi đề tài nghiên cứu của sinh viên không chỉ dừng lại ở một bài báo cáo, mà có thể trở thành một sản phẩm, một ý tưởng khởi nghiệp, thậm chí là một giá trị thực trong xã hội.”

Định hướng ấy đã có kết quả cụ thể: hai dự án của sinh viên FTC giành Giải Nhì và Giải Ba tại Vòng Chung kết toàn quốc Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp” lần thứ VIII (SV.STARTUP 2026). Theo Nhà trường, khởi nghiệp cần được chuyển từ một phong trào thành năng lực thiết yếu của người học trong nền kinh tế tri thức.

Mở rộng liên kết, gắn đào tạo với việc làm

Với thế mạnh về ngoại ngữ, FTC xác định hợp tác quốc tế phải tạo ra cơ hội học tập, thực tập, việc làm và phát triển nghề nghiệp thực chất cho người học. Trong năm học 2025-2026, các chương trình thực tập tại Nhật Bản, Hàn Quốc tiếp tục được mở rộng.

Ngày 27/7/2026, FTC ký kết hợp tác chiến lược với Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhằm kết nối chuỗi giá trị đào tạo, thực hành và nghiên cứu khoa học. Tiếp đó, ngày 06/8/2026, Nhà trường ký thỏa thuận hợp tác ba bên với Trường Cao đẳng Yeungjin (Hàn Quốc) và Công ty Cổ phần Quốc tế ICO. Theo thỏa thuận, các bên sẽ phối hợp phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế; trao đổi giảng viên, chuyên gia và sinh viên; đồng thời hỗ trợ sinh viên học tập, thực tập và làm việc tại Hàn Quốc.

Đối với hợp tác doanh nghiệp, Nhà trường hướng tới mô hình để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, trong đó sinh viên có thể được hỗ trợ chi phí, nhận phụ cấp hoặc có thu nhập ngay trong thời gian học tập, thực tập. Theo Nhà trường, đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực thực hành, khả năng thích ứng nghề nghiệp và cơ hội việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp.

Chất lượng là nền tảng

Đổi mới chỉ có ý nghĩa khi chất lượng được bảo đảm. Năm học 2025-2026, ba chương trình đào tạo trình độ cao đẳng gồm Tiếng Trung Quốc, Tiếng Hàn Quốc và Công nghệ kỹ thuật ô tô được công nhận đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng. Quy mô tuyển sinh tăng khoảng 30% so với năm học trước, phản ánh niềm tin ngày càng lớn của người học và xã hội. Hiện Nhà trường đào tạo 18 ngành, nghề thuộc các lĩnh vực ngoại ngữ, công nghệ, du lịch – dịch vụ và kinh tế, trong đó có các ngành đón đầu nhu cầu của nền kinh tế số như Công nghệ thông tin, Thương mại điện tử, Logistics và Vi mạch bán dẫn.

Bên cạnh nỗ lực của Nhà trường, chính sách của Thành phố cũng tạo thêm động lực. Thực hiện Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND ngày 15/6/2026 của HĐND Thành phố quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội, UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 4287/QĐ-UBND ngày 14/8/2026 về việc ban hành danh mục lĩnh vực, ngành, nghề trọng điểm; ngành, nghề tiếp cận trình độ tiên tiến của khu vực và thế giới. Theo đó, người học các ngành, nghề trọng điểm được hỗ trợ 100% học phí từ năm 2026. FTC có 9 ngành đào tạo trình độ cao đẳng thuộc diện được hỗ trợ, mở thêm cơ hội học nghề cho người học.

Con người là yếu tố quyết định

Theo NGƯT, PGS.TS Bùi Văn Quân, chất lượng của một cơ sở giáo dục không được quyết định bởi những văn bản chiến lược, mà bởi chính những con người hiện thực hóa chiến lược ấy mỗi ngày. Vì vậy, bồi dưỡng và phát triển năng lực đội ngũ cán bộ, nhà giáo được xác định là yêu cầu chiến lược trong giai đoạn mới, nhất là khi quyền tự chủ luôn đi liền với trách nhiệm giải trình.

Mục tiêu xuyên suốt của FTC là giữ vững danh hiệu cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn, từng bước trở thành trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao theo định hướng đạt chuẩn quốc tế. Nhà trường lựa chọn con đường đổi mới có lộ trình: lấy người học làm trung tâm, lấy dữ liệu làm cơ sở quản trị và lấy nhu cầu xã hội làm thước đo hiệu quả. Đó cũng là cách FTC trang bị cho người học hành trang vững vàng để tự tin bước vào thị trường lao động của thời đại số.